Strona główna » Wiedza » Analizy i komentarze » Obowiązek przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy i jego dokumentowania

Obowiązek przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy i jego dokumentowania

01.04.09

Obowiązek przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy i jego dokumentowania jest podstawą profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników w zakładzie pracy. To jeden z podstawowych obowiązków pracodawcy.

articleImage: Obowiązek przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy i jego dokumentowania fot. Thinkstock

W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) – dalej k.p., obowiązek ten występuje wielokrotnie. Zgodnie z art. 1041 k.p. pracodawca ma obowiązek określić w regulaminie pracy obowiązki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej, w tym także sposób informowania pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą. W art. 201 § 3 k.p. zobowiązuje pracodawcę do przekazania młodocianemu pracownikowi informacji o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną przez niego pracą; a według art. 226 k.p. pracodawca ma obowiązek oceniać i dokumentować ryzyko zawodowe występujące na stanowiskach pracy, stosować niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające to ryzyko oraz informować pracowników o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną przez nich pracą i o zasadach ochrony przed zagrożeniami. Z kolei art. 23711a k.p. zobowiązuje pracodawcę do konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami wszystkich działań związanych z bhp, w szczególności dotyczących oceny ryzyka zawodowego występującego przy wykonywaniu określonych prac oraz informowania pracowników o tym ryzyku.
Zgodnie z definicją zawartą w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy ((tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.), ryzyko zawodowe to prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną praca, powodujących straty, w szczególności wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy.
Definicja ta, nieco inaczej jest sformułowana w wytycznych oceny ryzyka zawodowego Komisji Europejskiej. Według Komisji - ryzyko zawodowe to prawdopodobieństwo, że wskutek narażenia na oddziaływanie czynnika zagrażającego istnieje potencjalna możliwość powstania urazu o określonej ciężkości lub pogorszenia – w określonym stopniu - stanu zdrowia.
Konieczność prowadzenia oceny ryzyka zawodowego wynika również z innych aktów prawnych, takich jak rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 26, poz. 313 z późn. zm.), rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. Nr 157, poz. 1318), rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 z późn. zm.), rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 11, poz. 86 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (Dz. U. Nr 200, poz. 2047 z późn. zm.).
Głównym celem oceny ryzyka jest zapewnienie poprawy warunków pracy oraz ochrony życia i zdrowia pracowników. Od sposobu przeprowadzenia tej oceny zależy w dużej mierze skuteczność funkcjonującego w organizacji systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy.
W systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy ocenę ryzyka zawodowego przeprowadza się w sposób usystematyzowany i postrzega się ją jako proces ciągły, dający podstawy do poprawy warunków pracy. Współudział pracowników w jej przeprowadzaniu może zwiększyć ich zaangażowanie w rozwiązywanie problemów związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy i wpłynąć na lepszą realizację wynikających z niej działań korygujących i zapobiegawczych. Równocześnie w organizacji zwiększa się świadomość występujących zagrożeń, co jest istotne dla ich skuteczniejszego ograniczania.
Ocena ryzyka zawodowego, czyli działanie prowadzone w celu określenia poziomu ryzyka zawodowego i jego dopuszczalności, jest systematycznym badaniem wszystkich aspektów pracy, które jest przeprowadzane w celu stwierdzenia:
• jakie zagrożenia w środowisku pracy mogą być powodem urazu lub pogorszenia się stanu zdrowia pracownika;
• czy zagrożenia te można wyeliminować;
• a jeżeli nie jakie środki ochronne należy podjąć w celu ograniczenia ryzyka związanego z tymi zagrożeniami.
Ocena ryzyka zawodowego jest działaniem prowadzonym w celu określenia jego poziomu i dopuszczalności oraz jakie zagrożenia w środowisku pracy mogą być powodem urazu lub pogorszenia się stanu zdrowia pracownika. Czy zagrożenia te, można usunąć lub zminimalizować, a jeżeli nie, to jakie środki ochronne należy podjąć w celu ograniczenia ryzyka związanego z tymi zagrożeniami. Pracodawca powinien zapewnić opracowanie i stosowanie procedur identyfikacji zagrożeń oraz oceny związanego z nimi ryzyka zawodowego w zakładzie.
Zarówno identyfikacja zagrożeń, jak i ocena ryzyka zawodowego powinny być przeprowadzane okresowo, z udziałem pracowników. Na tej podstawie pracodawca powinien planować i wdrażać odpowiednie rozwiązania techniczne i organizacyjne w celu zapobiegania i ograniczania ryzyka zawodowego.
Obowiązek pracodawcy w zakresie oceny ryzyka zawodowego dotyczy więc nie tylko jednorazowego przeprowadzenia oceny ryzyka, lecz dokonywania tej oceny systematycznie, w szczególności po wprowadzeniu zmian technicznych i organizacyjnych, zachęcania do współudziału w ocenie pracowników, informowanie ich o efektach oceny oraz podejmowanie przedsięwzięć (organizacyjnych, technologicznych itp.) zmniejszających zanotowany w wyniku oceny poziom ryzyka.
Ogólne wytyczne postępowania przy przeprowadzaniu oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz ogólne zasady przygotowania oceny ryzyka zostały określone w Polskich Normach, takich jak: PN-N-18002:2000. Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego; PN-EN 1005-5:2007. Bezpieczeństwo maszyn. Możliwości fizyczne człowieka. Część 5: ocena ryzyka dotycząca czynności wykonywanych z dużą częstością powtórzeń, oraz PN-EN-ISO 14121-1:2008. Bezpieczeństwo maszyn. Ocena ryzyka. Część 1: zasady.

Zobacz wszystkie materiały pochodzące z: Serwis BHP
Skomentowano 0 razy
 
ZOBACZ TAKŻE

Zapisz się na newsletter
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE