Ergonomia stanowisk pracy w czynnościach kontrolnych pracownika służby bhp

Ergonomia jest dziedziną teoretyczną i stosowaną, w której wykorzystuje się wiedzę o możliwościach psychofizycznych człowieka do projektowania nowego stanowiska pracy lub do korygowania już istniejącego. Niniejszy komentarz Serwisu BHP przybliża pojęcie ergonomii.

articleImage: Ergonomia stanowisk pracy w czynnościach kontrolnych pracownika służby bhp fot. Thinkstock

1. Podstawowe pojęcia
Ergonomia jest interdyscyplinarną dziedziną wiedzy, zawierającą wiele informacji, które mogą być wykorzystane do opisania stanu warunków pracy w zakładach.
Ergonomia zajmuje się przystosowaniem maszyn, urządzeń, środowiska i warunków pracy do autonomicznych i psychofizycznych cech i możliwości człowieka, jego potrzeb i oczekiwań, zapewniające sprawne, wydajnej i bezpieczne wykonywanie przez niego pracy.
Najważniejsze jest dostosowanie środowiska pracy i otoczenia do człowieka, nigdy odwrotnie. Często w zakładach pracy pracownik chcąc pracować z większą wydajnością i bezpieczniej jest zmuszony do dostosowywania się do zastanych warunków na stanowisku pracy. Tak być nie powinno. Na szczęście zmienia się powoli mentalność pracodawców i są podejmowane konkretne kroki służące do poprawy warunków pracy na stanowisku.
Etymologicznie słowo ergonomia wywodzi się z języka greckiego: ergon – oznacza pracę, zaś nomos – zwyczaj, prawo, wiedza. W przekładzie na język polski oznacza wiedzę o pracy ludzkiej.
Słowa ergonomia użył po raz pierwszy na świecie polski przyrodnik, prof. W. B. Jastrzębowski (1799-1882), analizując stosunki zachodzące między człowiekiem a pracą i jej wynikami. Społeczność naukowa nie była w ówczesnych czasach zainteresowana pracami nad tą dziedziną, ze względu na jej prekursorski charakter.
Obecnie powoli, ale systematycznie do świadomości społecznej roli ergonomii oraz zrozumienie celów i zadań stających przed tą dziedziną wiedzy.

2. Główne kierunki działania ergonomii

Ergonomia jest dziedziną teoretyczną i stosowaną, w której wykorzystuje się wiedzę o możliwościach psychofizycznych człowieka do projektowania nowego stanowiska pracy lub do korygowania już istniejącego. W związku z tym można dokonać podziału ergonomii na ergonomię koncepcyjną i ergonomię korekcyjną.

Ergonomia koncepcyjna – już często na etapie projektu ogranicza się lub likwiduje występujące zagrożenia środowiskowe z powodu nieodpowiednich warunków pracy, a także dostosowuje do możliwości psychofizycznych pracownika kształtu i wymiarów maszyn, urządzeń oraz elementów kontrolno - sterujących.
Ergonomia korekcyjna
– prowadzi się analizę istniejących struktur technicznych m.in. stanowisk pracy i organizacyjnych oraz ogranicza lub likwiduje występujące zagrożenia środowiskowe w procesie pracy.
Ergonomia wymaga dobrego projektowania maszyn i urządzeń oraz stanowisk pracy, a także diagnozowania stanu istniejącego.
Pamiętajmy, że w praktyce podejściem korekcyjnym z zakładzie pracy zajmują się, oprócz lekarza higienisty, najczęściej pracownicy służby bhp. Do pracowników służby bhp należy nadzorowanie warunków pracy na danym stanowisku, typowanie braków lub błędnych działań na stanowisku oraz formułowanie odpowiednich zaleceń dla pracodawcy. Można tu mówić np. o poprawie parametrów materialnego środowiska pracy, a także eliminowaniu nadmiernych obciążeń psychofizycznych.
Podejściem koncepcyjnym zajmują się często projektanci danych wyrobów, maszyn lub urządzeń. Na etapie badań i projektu są wychwytywane ewentualne niedociągnięcia w zakresie ergonomii i na bieżąco korygowane. Korekta na etapie projektu jest łatwiejsza i tańsza niż korekta np. stanowiska pracy, maszyny lub urządzenia już istniejącego.
Dlatego ważna jest funkcja doradcza pracownika służby bhp w zakresie ergonomii. Pracownik może doradzać np. zakup danej maszyny lub urządzenia, bądź zastosowanie procesu technologicznego spełniającego wymagania ergonomii niż tych maszyn i urządzeń, bądź procesów, na których w przyszłości trzeba będzie dokonywać korekty, aby spełnione były wymagania ergonomii

Więcej na ten temat w Serwisie BHP.

Abc/Bhp 10.08.09
Zobacz wszystkie materiały pochodzące z: Serwis BHP
Skomentowano 0 razy
Zapisz się na bezpłatny Newsletter BHP

Wyświetlanie listy artykułów

  • Bardziej zaufać ergonomii

    W interesie pracodawców oraz służb bhp leży ograniczanie zagrożeń na stanowisku pracy. Dokonuje się ono najczęściej przez kształtowanie struktury przestrzennej warunków pracy oraz wdrażanie zasad ergonomii. Ma to tym większe znaczenie, że wraz z... Więcej »

  • Ergonomia na jutro

    Według jednej z definicji propagowanych przez Międzynarodowe Towarzystwo Ergonomiczne (IEA), ergonomia jest dziedziną naukową zajmującą się wyjaśnianiem wzajemnego oddziaływania pomiędzy ludźmi i innymi elementami systemu oraz profesją, w której... Więcej »

  • Wymagania ergonomii dotyczące oprogramowania

    Z uwagi na to, że komputery i programy komputerowe stały się w dzisiejszych czasach jednym z podstawowych narzędzi pracy, muszą one odpowiadać kryteriom ergonomii. W artykule scharakteryzowano podstawowe wymagania dotyczące projektowania, doboru i... Więcej »

  • Obciążenia psychofizyczne na stanowisku pracy

    Ergonomia jest dziedziną teoretyczną i stosowaną, w której wykorzystuje się wiedzę o możliwościach psychofizycznych człowieka do projektowania nowego stanowiska pracy lub do korygowania już istniejącego. Działania pracownika służby bhp w zakresie... Więcej »

  • Kryteria ergonomiczne, ocena warunków pracy

    Gdy wystąpi potrzeba utworzenia nowego stanowiska pracy lub modernizacji takiego, które już istnieje, pracownik służby bhp może zostać wskazany przez pracodawcę jako osoba, która doradzi mu, jak przygotować stanowisko pracy lub je zmienić, aby... Więcej »

Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

Aktualności - BHP

Polecane lektury